SERV ANTLAŞMASI (10 Ağustos 1920)

I. Dünya Savaşı’nın galipleri 18 Ocak 1919’da Paris’te toplanarak savaş sonrası barışı görüşmeye başlamışlardı. Yenilen devletlerle tek tek antlaşmalar yapıyorlardı. Osmanlı Devleti hariç diğer yenilen devletlerle barış yapılmıştı. Sadece Osmanlılarla gizli anlaşmaların uygulanmaması nedeniyle çıkan anlaşmazlık sonucu imzalanmamıştı. Büyük devletler San Remo’da 18-26 Nisan 1920’de toplanarak Osmanlı ile yapılacak barışı görüşmeye başladılar. Toplantıya gözlemci olarak katılan Tevfik Paşa taslağın devlet tasfiyesi olduğunu belirtmişti. Bu ortamda İstanbul Hükümeti bir olağanüstü kurul toplayarak (Şüray-ı Saltanat) bu barış taslağını kabul etti. Sevr’in kabul edilmesinde Yunanlıların doğu Trakya ve Batı Anadolu’’da harekete geçmeleri de etkili olmuştur. Sonunda 10 Ağustos 1920’de anlaşma imzalanmıştır.

A) Sevr Antlaşması'nda Sınırlar

Yunanistan'a, Trakya ve Batı Anadolu

Fransa'ya, Sivas, Malatya, Adana, Urfa, Antep, Maraş ve Suriye

İngiltere'ye, Musul dahil Irak ve Arabistan

İtalya'ya, Güneybatı Anadolu verilecek.

Osmanlı'ya, Giresun, Ordu, Samsun, Tokat, Amasya, Sinop Çorum, Kayseri'nin doğusu, Çankırı, Ankara, Eskişehir, Bolu, Zonguldak ve Bilecik Osmanlı Devleti'nde kalacak.

Adalar'dan:

İtalya'ya, Rodos ve Oniki Ada,

Yunanistan'a, Diğer adalar bırakılacak.

Doğu Anadolu'da:

Bir Ermeni Devleti, bir de Kürt Devleti kurulacak.

B) Siyasi Hükümler

1. Boğazlar ve İstanbul: İstanbul, Osmanlı Devleti'nin başkenti olacak.

2. Osmanlı, azınlıkların haklarını koruyamazsa İstanbul Osmanlı'nın elinden alınacak.

3. Boğazlar, savaş ve barış zamanında bütün devletlerin gemilerine açık olacak.

4. Boğazlar, Boğazlar Komisyonu tarafından yönetilecek, komisyonun ayrı bir bayrağı ve bütçesi olacak.

5. Azınlıklar: Azınlıklara her milletten ve Türkler'den fazla hak verilecek.

C) Askeri Hükümler

· Mecburi askerlik kaldırılacak.

· Asker sayısı 50,700'ü geçmeyecek.

· Orduda ağır silah bulunmayacak.

· Deniz gücü 13 küçük gemiyi geçmeyecek.

D) Ekonomik Hükümler

· Osmanlı Maliyesi, İtilaf Devletleri'nin kontrolünde bulunacak.

· Bütçeyi İngiliz, Fransız, İtalyan ve Türkler'den oluşan bir komisyon belirleyecek. Osmanlı üyeleri bu komisyonda yalnızca danışman olarak bulunacak.

· Osmanlı Devleti savaş tazminatı ödeyecek.

· Kapitülasyonlar yeniden yürürlüğe girecek ve bütün devletler yararlanacak.

Sevr Antlaşması'nın Önemi:

· Sevr Antlaşması ile Osmanlı yok sayılmıştır.

· Osmanlı Devleti Sevr ile başka devletlerin yönetimine bırakılmıştır.

· Galip Devletler Osmanlı'yı aralarında paylaşmışlardır.

· Azınlıklara geniş haklar verilmiş, Türkler'in kendi vatanındaki hakları kısıtlanmıştır.

· Mebusan Meclisi dağıtıldığından antlaşma onaylanmamış ve uygulanamamıştır. Bu yönüyle Sevr, 1878 Yeşilköy (Ayastefanos) Antlaşması'na benzer.

· Yunanlar antlaşmayı onaylatmak için Batı Anadolu'da ve Trakya'da ilerleyişe geçmişlerdir.

· İngilizler Bandırma ve Mudanya'ya asker çıkarmıştır.

· Sevr'in imzalanması, milletin Milli Mücadele'ye olan inancını arttırmıştır.

Not : TBMM, Sevr'i imzalayanları vatan haini ilan etmiştir. TBMM Sevr'in yerine Lozan Barış Antlaşması'nı imzalamıştır.

Daha fazla konu anlatımı için http://tahtakalem.net/ i ziyaret edebilirsiniz.